DNIA
26.05.2020 (Wtorek)

BIBLIOTEKA PUBLICZNA
NIECZYNNA

Za utrudnienia przepraszamy

Hanna Krall – Szperkowicz urodzona 20 maja 1935 lub 1937 roku w Warszawie polska pisarka i dziennikarka. Urodziła się w rodzinie żydowskiej, dzieciństwo spędziła w Lublinie, podczas II wojny światowej z rąk niemieckich zginęło wielu członków jej najbliższej rodziny,w tym ojciec. Wojnę przeżyła tylko dlatego, że była ukrywana przez Polaków. Holokaust i losy Żydów polskich z czasem stały się głównym tematem jej twórczości. Po wojnie przebywała w domu dziecka w Otwocku. Ukończyła dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim.

Od 1955 pracowała w redakcji „Życia Warszawy” , od 1969 do 1981 w „Polityce”, której korespondentem w ZSRR była w latach 1966–1969. Reportaże z ZSRR wydała w tomie Na wschód od Arbatu. W latach 1982–1987 była zastępcą kierownika literackiego Zespołu Filmowego „Tor”. Na początku lat 90. szkoliła reporterów w „Gazecie Wyborczej”.

Światową sławę przyniósł jej oryginalny w formie wywiad z Markiem Edelmanem „Zdążyć przed Panem Bogiem”(1977).

O reportażu (wywiadzie), który powstał w wyniku spotkania autorki z Markiem Edelmanem, tak napisał Willy Brandt, kanclerz NRF i były uczestnik antynazistowskiego ruchu oporu:

 "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall odebrałem nie jako książkę o umieraniu, widzę w niej raczej książkę o życiu, dla życia. Przestrogę, by przeciwstawiać się zniszczeniu, nie tracić wiary w życie, zachować wolę przeżycia". (Willy Brandt, przedmowa do niemieckiego wydania „Zdążyć przed Panem Bogiem”)

 Wydała także zbiory reportaży, m. in. Trudności ze wstawaniem (1990), Taniec na cudzym weselu (1994), Dowody na istnienie (1996), Tam już nie ma żadnej rzeki (1998), To ty jesteś Daniel (2001).Cztery ostatnie w 2007 zebrała w książce Żal.

 Jest także autorką powieści: Okna i Sublokatorka. Ukazały się również jej reportaże książkowe: Wyjątkowo długa linia, Król Kier znów na wylocie, Różowe strusie pióra.

 Teksty Anny Krall były podstawą scenariuszy filmów Krótki dzień pracy Krzysztofa Kieślowskiego i Daleko od okna Jana Jakuba Kolskiego. Jej twórczość przetłumaczono na wiele języków. Jest członkiem stowarzyszenia Pisarzy Polskich (od 1989).

 

Maria Dąbrowska z domu Szumska, pochodziła ze zubożałej rodziny szlacheckiej urodziła się 6 października 1889 r. w Russowie pod Kaliszem. Była córką Józefa Szumskiego i Ludomiry z Gałczyńskich. Polska powieściopisarka, eseistka, dramatopisarka, tłumaczka dzieł literatury duńskiej, angielskiej i rosyjskiej. Jedna z ważniejszych polskich powieściopisarek XX wieku, autorka tetralogii powieściowej Noce i dnie (1931–1934), za którą była nominowana do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1939, 1957, 1959, 1960 i 1965.

18 maja 2020 roku 100 rocznica urodzin Karola Józefa Wojtyły jedynego Papieża Polaka

 Jan Paweł II był jednym z najbardziej znaczących Polaków XX wieku. Papież rządził Kościołem od 16 października 1978 roku. Swoje imię Jan Paweł II przyjął po poprzednikach. Ojciec Święty zmarł 2 kwietnia 2005 roku w Watykanie. Dziewięć lat po śmierci Jan Paweł II został ogłoszony świętym. Jaka jest biografia papieża Jana Pawła II?

Urodziła się 6 czerwca 1841 w Miłkowszczyźnie koło Grodna jako Eliza Pawłowska, córka zamożnych ziemian. Odebrała konwencjonalne wychowanie domowe, później przebywała na pensji sióstr sakramentek w Warszawie. W 1858 poślubiła Piotra Orzeszkę, właściciela majątku Ludwinowo pod Kobryniem. Małżeństwo nie było udane, ale pobyt w Ludwinowie stał się dla przyszłej pisarki pierwszą okazją do zaangażowania w życie społeczne i publiczną debatę o kształt tego życia. Orzeszkowa zaangażowała się po stronie rozwiązań demokratycznych przeciwko egoizmowi posiadaczy - ku niezadowoleniu męża, na którym jednak wymogła zgodę na prowadzenie szkoły dla dzieci wiejskich. Działalność społeczną kontynuowała po wybuchu powstania styczniowego. Była łączniczką partyzantów, zaopatrywała ich w żywność, przewoziła Romualda Traugutta. Klęska powstania zasadniczo odmieniła jej życie. Majątek męża został skonfiskowany, on sam - zesłany do guberni permskiej. Wróciła do Miłkowszczyzny, studiowała bibliotekę ojca i w niedługim czasie rozpoczęła pracę pisarską, nawiązała kontakty ze środowiskiem "Tygodnika Ilustrowanego" i "Przeglądu Tygodniowego" - organu warszawskich pozytywistów. Unieważniła swoje małżeństwo i związała się ze Stanisławem Nahorskim, choć oficjalnie poślubiła go dopiero w 1894.
Od 1869 mieszkała w Grodnie. W latach 1879-82 przebywała w Wilnie, gdzie była współwłaścicielką księgarni wydawniczej publikującej książki, kalendarze i pismo humorystyczne. Władzom carskim nie podobała się ta działalność. Wydawnictwo zamknięto, a pisarkę skazano na przymusowe osiedlenie w Grodnie. W 1905 i 1909 wysuwano kandydaturę Orzeszkowej do nagrody Nobla. W 1906 otrzymała nagrodę im. F. Kochmana. Zmarła 18 maja 1910 w Grodnie i tam została pochowana.

Najwybitniejsza powieść Orzeszkowej to „Nad Niemnem”, której akcja toczy się na Grodzieńszczyźnie w latach 80. , borykających się wciąż ze skutkami powstania i represjami władz carskich. Autorka prezentuje tu cały przekrój społeczny wsi - od schłopiałego zaścianka, przez ubogą i średniozamożną szlachtę do wiejskiej arystokracji.

 „Nad Niemnem” rozległa epopeja wiejska, porównywana przez krytyków (chyba trochę przesadnie) z Panem Tadeuszem, jest apoteozą przyrody i pracy na ziemi, łączy gloryfikację patriotycznej tradycji powstańczej i hasła organicznikowskie. Stworzona plejada bohaterów pozwala wyraźnie dostrzec to, co jest najmocniejszą stroną twórczości Orzeszkowej: budowanie portretów psychologicznych, szczególnie postaci kobiet.